15 Temmuz 2017 Cumartesi

Küçük Burjuva “Sol”culuğun Açmazları





Küçük Burjuva “Sol”culuğun Açmazları


Yusuf KÖSE

Küçük burjuva “sol”culuğu birleştirici değil, dağıtıcı ve yıkıcıdır. Onun bu nitelikleri, sınıfsal karakterinden ileri gelir. Kapitalist sistem içinde, o her şeyini yitirmiştir. Burjuvaziye kin duyar ve kinini bazen anarşist bir şekilde ortaya koyarken, bu, bazen ise sınıf uzlaşmacılığı şeklinde ortaya çıkar. 
 
Kitlelerin ve paroleteryanın mücadelesine güvenmez. Bunlardan sıkça söz etmesine karşılık, izlediği “sol” taktikler onu kitlelerden uzaklaştırır. O uzun soluklu mücadele yerine, ani vuruşlarla burjuvazinin yıkılacağını öngörür. Sabırsızdır. Ancak, değişimler karşısında da bir o kadar duyarsızdır. Sınıf mücadelesi içinde onun için tek bir yol ve tek bir mücadele biçimi vardır.

O burjuvaziyi ve proletaryayı kaba bir şekilde görür. Bu iki sınıf arasındaki derin ekonomik ve siyasal çelişmeleri ve bundan kaynaklı mücadele biçimlerinin binbir türlü oluşunu göremez ve kabullenemez. Toplumsal yapının niteliği, içindeki iç çelişmeleri, kitlelerin ruh hali, ekonomik ve siyasal yapıları ve bunların düzeyi, onu fazla ilgilendirmez. Onun için toplum, ne ilerler ne de geriler.Her şey durağan ve aynı tempoda bir devamlılık gösterir. Burjuvaziye karşı savaşımda, bellediği taktiğin dışına çıkmayı sınıfsal karakterine uygun bulmaz. Bunu “geri” bir adım olarak görür. Çünkü, onun iktidar perspektifi yoktur. Varmış gibi yapar. Ancak, burjuva diktatörlüğünü yıkmak için, burjuva diktatörlüğü altında ezilen kitleleri, başta da işçi sınıfını görmezden gelir. Onda “vurduğu zaman kitleler gelir” anlayışı yaygın ve yerleşiktir. Kitleler ile öncüyü birbirine karıştırır. İzlediği taktikler kitlelere göre değil, öncüye göredir. Bu nedenlede kitleselleşemez. 
 
Bu bağlamda, küçük burjuvazinin mücadele diyalektiği, dogmatizm ve subjektivizm arasında gider gelir. Ya çok esner sınıf uzlaşmacılığına kadar işi vardırır ya da “dik durma” adı altında taktiklerde esnemeyi kabul etmeye yanaşmaz. Ama her halde de kitlelerden uzaklaşmanın teorisini yapar, pratiğini uygular.

Küçük burjuvazinin iktidar perspektifi olmadığı için, toplumsal yapının ekonomik ve siyasal durumunu tekleştirir. Onun için gelişmeler durmuştur. O, “somut koşulların somut tahlili”ni ne teorisine ne de pratiğine aktarır. Teoriyi somut olgulardan çıkarmaz. Teori bir kere ortaya konduktan sonra gerisinin geleceğine inanır ya da öyle görür. Pratiği başka tarafa, teorisi başka tarafa gider. Teori pratikte tökezlediği zaman, suçu teorinin sosyal olguları yansıtmadığına yormaz, karikatürize ederek söylersem, kendi “kötü kaderine” yorar. 
 
Aslında, küçük burjuva “sol”culuğun militan bir yanı da vardır. Ama, bunlar gerçekten “sol”dur. Küçük burjuvazinin ezik hırçınlığını burjuvaziye karşı vuruşuyla ortaya koyar. Bunun anarşist bir yanı vardır. Yiğittirler. Ancak, koşulları değiştirecek doğru taktiklere sahip olmadıkları için yanlış yere yumruk sallamış olurlar.

Fakat bazı küçük burjuva “sol”cuları ise, teoride “sol” pratikte ise tipik bir sağcı ve zımni uzlaşmacıdır. Bunlara “bohem ‘sol’cuları” demek daha doğru bir adlandırma olur. Teori dogmatik, pratik ise dogmatik teroinin sağ versiyonu haline dönüşmüştür. Bu anlamda bohemik bir özellik arzeder. Yani, küçük burjuva hayaller dünyasında dünyayı fethederler. Ama gerçek pratikte ise “sol” teorik belirlemelerden eser yoktur.

Bohem “sol”culuğu, burjuvaziye karşı teoride yiğit gibi gözükmesine karşın, militan değillerdir. Militanlığı ve yiğitliği, kendisi gibi ezilenlere karşı göstermekte daha cömerttirler.

Örneğin, bunlardan biri bir yazısında, “Veli Saçılık gibi olunmalı” der. Yani, Veli Saçılık ve onun gibi direnenlere hayranlık duyar. Ama, bu anlayışta olanlar, her gün polisin baskı yaptığı, muhabir ve yazarlarını tutukladığı, mahkeme kapılarında süründürdüğü sosyalist bir gazetenin bürolarını basmaktan da kendini alamaz. Madem, düşmana bu kadar kininiz var, o zaman, düşman baskısı altındaki sosyalist bir gazeteyi tehdit etme yerine, bu tehditçiler Veli Saçılık’ın yanına gidip ve orada direnelerle dayanışma gösterse daha devrimci bir eylem olmaz mı? Çünkü, sizin baskı ve tehdit ettiğiniz gazeteye göz açtırmayan bir develt var. Bu nedenle, sizlerin baskın ve tehditlerle “ele geçirme” eylemine ihtiyaç yok. O görevi devlet çok iyi yapıyor. Burada ilginç olan, polisin bu olaylara kesinlikle müdahale etmediği. Erdoğan’ın “Yeni TC”sinin “demokrat” bir polis teşkilatı varmış!

Dogmatik bohem “sol”cularımızın bu tavırlarının nereye vardığını düşünmeleri gerekir. 
 
***

Benim, CHP’nin “adalet” yürüyüşünu değerlendirdiğim yazımı eleştiren sevgili arkadaşımız, 1920-30’ların Alman Sosyal demokrat Partisi(SPD)’nin bugünkünden farklı olduğunu söylüyor. Herhalde 1923 Weimer Cumhuriyeti’ni “ilerici” görüyor olmalı. Yani, tekelci burjuvazinin partisi değil de, reformist bir parti mi acaba?

O dönemin KPD (Almanya Komünist Partisi)’nin, SPD’i değerlendirmesi, sermayenin partisi şeklindedir. 1935 yılında Komminterin (VII. Kongre) değerlendirmesi yine aynı şekildedir. Bunlar, Dimitrov’un Faşizme Karşı Birleşik Cephe kitabında bulunabilir. SPD, sermayenin partisi olmasına karşın, faşizme karşı birleşik cephe içinde yer alması önerilir. KPD, 1932 yılına kadar SPD’i, “sosyal-faşist” olarak değerlendiriyordu. 1929 yılında, SPD hükümeti, Berlin’de 33 komünist işçiyi gösteri sırasında katletmesinden sonra, KDP, “sosyal-faşist” değerlendirmesini yaptı. 1932 yılı Mayıs ayında Ernst Thälmann, bu politikalarının yanlış olduğunu söyler ve KDP’nin aynı yanlışını Komintern 7. Kongresi’de eleştirir.

Konumuz bu olmadığı için geçiyorum. Buradan CHP’ye geliyorum.

CHP, Türk egemen sınıflarının bir kesiminin partisidir. Yani, sermayenin partisidir. Devletin temel partilerinden biridir. Bir başka söylemle burjuva partisidir. Ancak faşist bir parti değildir. İktidara geldiğinde faşizmi uygulayabilir ya da faşist bir nitelik kazanabilir. O zaman bu partinin değerlendirilmesi farklı olur. CHP’nin 1950 öncesi faşist bir partiydi. O dönemde de komprador burjuvazi ve toprak ağalarının faşist partisi olmasına karşın, günümüzde burjuvazinin sosyal demokrat partisidir. Yani, egemen sınıfların sadece sermaye kesiminin partisidir. Esas olarak sosyal demokrat özelliğini 1973 sonrası aldığı söylenebilir. CHP’nin bu hale gelmesinin ülkedeki kapitalizmin gelişmişlik oranıyla doğrudan ilgisi vardır. Aynı zamanda uluslararası ve Türkiye’deki 1968 olayları ve peşinden gelen 15-16 Haziran İşçi Hareketi ve diğer devrimci demokratik gelişmeler, burjuvaziyi daha ileri adım atmaya, yani bujuva demokrasisine zorlamıştır. “Ortanın solu” politikası, o dönemdeki işçi hareketlerinin gelişmesiyle doğrudan bağlantısı vardır. Burjuvazi, kitleleri kontrol altında tutabilmek için taktiklerini değiştirebilir.

CHP, toprak ağaların partisi değildir. Günümüzde feodal bir toprak ağası kalmadığı gibi, bunların devlet iktidarına ortaklığı da söz konusu değildir. Ekonomik olarak olmayanların iktidarda siyasal olarak yer alamaları da olası değildir. (Benim en son tanıdığım feodal toprak ağası, “Züğürt Ağa” idi. O, feodal toprak ağalarının “Son Mohikan”ıydı. Varsa ülkemizde feodal toprak ağası, isimini veririseniz beni ve okuyucular aydınlatmış olursunuz.)1

Burjuva diktatörlüğü altında iki rejim uygulanır. Biri burjuva demokrasisi, diğeri faşizm. Bugün ülkemizde AKP eliyle faşist bir rejim hüküm sürmektedir. Türkiye’de faşizm sürekli değildir. “Sürekli” görmek, var olan gelişmeleri tek düze ele alarak, proletarya partisinin uygulayacağı taktikleri somut koşulardan çıkarmamaktır. Mücadele taktiklerini belirleyen somut olgulardır, öznel niyetler değildir. Burjuvazi de, diktatörlüğünün bekası için, yerine göre daha saldırgan olurken yerine göre ise daha “yumuşak” baskılarla proletaryanın mücadelesini geriletmeye çalışır.

Ezbere tanımlama yapmanın devrimci mücadeleye hiç mi hiç yararı yoktur. Özellikle ekonomik verilerden kaynaklı tanımlamalar somut olmalıdır.

Engels’in, çok sevdiğim bir sözünü buraya almak durumundayım.

İlkeler, araştırmanın çıkış noktası değil, sonucudur; doğaya ve insanların tarihine uygulanmazlar, bunlardan soyutlanırlar; doğa ve insan dünyası ilkelere uymaz, ilkeler ancak doğa ve insan tarihine uydukları ölçüde doğrudur. Sorunun tek materyalist anlayışı budur.

Bu kadar analşılır ve net. Kafamızdaki öznellikleri somut koşullara uyarlayamayız. Teoriyi somut olgulardan çıkarmak, doğru mücadele taktiklerinin ortaya çıkması için önemlidir. Öznelci ya da dogmatik düşüncelerden hareketle uygulanacak mücadele taktikleri proletaryanın sınıf mücadelesine zarar verir. Bunu uygulayan örgüt ya da partiyi kitlelerden uzaklaştırır. Bu konuda çok uzaklara gitmeye gerek var mı?

Egemen sınıflar aynı sınıfın temsilcileridir. Ama, bazen aralarında farklar olabilir. Bu egemen sınıfların içinde bulunduğu ekonomik ve siyasal kriziyle doğrudan ilişkilidir. Kendi aralarında çıkar çelişmeleri ve çatışmaları vardır. Bu çelişmeler bazen silahla (darbelerle) çözülür.

Sosyal medyada, “CHP kemalizmin temsilcisi, nasıl faşist olmaz” diye sert çıkışlar da olmuyor değil. Evet, dün faşist idi bugün değil. Ama o hala kemalizmin temsilcisi. Ancak, 1925-45 arası kemalizm ile sonraki süreçler aynı değildir. Kemalizm denen şey, bir burjuva cumhuriyetidir. Cumhuriyetin başında kapitalistlerin yanında feodal toprak ağaları varken bugün sonuncusu yoktur. Çok şeyler gelişmiş ve değişmiştir. Bu, belirttiğim tarih içinde kemalizmin niteliğini değiştirmez. O özgülün uygulamaları ile günümüz uygulamaları her yönüyle aynılaştırılamaz. Süren bir burjuva diktatörlüğü vardır. Burjuvazi, içerdeki işçi ve emekçilerin mücadelesinin boyutuna göre kendini konumlandırır. Demokratik hak ve özgürlüklerin alt ve üst sınırını ise işçi sınıfı ve emekçilerin mücadelesi belirler. 1927-46 arası arası ile günümüz AKP iktidarının ortak yanları çok. Faşist tek parti diktatörlüğü vb. gibi...
 
Bütün burjuva partileri kendi sınıf çıkarlarını savunurlar. Burjuva devletini korumak için, devletin tüm baskı mekanizmasını harekete geçirirler. Yerine göre katlimalar, yerine göre ağır baskı koşullarını yaratırlar. Yerine göre ise demokratik hak ve özgürlükler üzerindeki baskıları gevşetirler. Ülkemizde bu durumlar yaşanmıştır. Olmadı demek, 1923’ten bu yana aynı demek olur ki, bu verili tarihsel gerçeklerle uyuşmaz. Örneğin, 1961-1971 12 Mart ve 1974-1980 12 Eylül’e kadar süreler burjuva demokrasisinin olduğu süreçlerdir. Buradaki burjuva demokrasisinin demokratik genişliği ile Avrupa ülkelerinde uygulananlar birebir aynı değildi. Bunun en temel etkenlerden biri, burjuvazinin zayıflığı ve bu süreçte işçi hareketindeki gelişme ve Kürt ulusal sorunun varlığıdır.

CHP’nin Kürt düşmanı bir parti olması, şovenist ve ırkçılığa varan (Kürt ve diğer azınlık uluslar karşısında) uygulama ve görüşleri savunması, onun faşist olduğunu değil, bir burjuva partisi olduğunu ortaya koyar. Ayrıca burjuva partilerinin faşizmle uzlaşmadığını ya da uzlaşmayacağını söylemek gerçeği yansıtmaz. Onlar faşizmle uzalaşabilir. Bunun örnekleri çoktur. Almanya’da SPD ilk başlarda komünistlere karşı Hitler’le uzlaşmıştır. CHP’nin AKP ile uzlaştığı gibi. CHP, AKP’nin bir çok politikasını desteklemiştir. Başta da Kürtlerin ezilmesi konusunda. Bu konuda “milli mutabakat” sağlamışlardır. Ayrıca, AKP’nin bu kadar güçlenmesinde CHP’nin payı büyüktür. Bugün istediği “adalet”in hemen hemen hepsini bir tepsi içnde AKP’ye sunan CHP’dir. CHP’nin böyle yapması, onun sınıfsal karakterinden kaynaklıdır. Bu tür partilerin en büyük korkuları kitlelerin kontrolsüz sokaklara çıkması, demokratik hak ve özgürlükleri istemesidir. GEZİ’ye karşı CHP’nin parti olarak tavrı nettir. Direnişi daha baştan durdurmak istedi, ancak kitleler onu dinlemedi. Bunların en büyük korkuları ise işçi sınıfı önderliğindeki sosyalist bir devrimdir.

Faşist olmayan burjuva partileri ile faşist partiler arasında fark vardır. İkisini aynı kefeye koymak yanlış mücadale taktiklerine neden olur. Örneğin, İngiliz burjuvazisinin Kuzey İrlanda’daki uygulamalarını gözden geçirin? Ülke dışı uygulamalarını ise buraya almaya gerek yoktur. Ya da adı “sosyalist” olan Fransız sosyalist partisinin uygulamaları? Afrika’daki uygulamaları... Burjuva demokrasisini şu veya bu şekilde uygulayan ve savunan partiler faşist değildir. Burjuva demokrasisini rafa kaldırp en ağır baskı koşullarını getiren, sendikaları ve işçilerin her türlü örgütlenmelerini yasaklayan ve bu tür uygulamaları savunan partiler faşistir.

Bazıları, faşist olmayan (bugün Almanya’daki Angela Merkel’in partisi CDU’ya ya da kardeş partileri CSU’ya faşist diyen yok) partilerin burjuva partisi olamayacağı düşüncesinde olmalı ki, bir burjuva partisine “faşist” demeyince, o partiye “ilerici” olarak nitelindirildiğini sanmaktadırlar. 7-8 Temmuz’da G20 toplantısının yapıldığı Hamburg’un eyalet başbakanı (“en demokrat”lardan olduğu söylenir) SPD’lidir. Göstericilere uygulanan vahşeti ise bütün dünya seyretti. İşte, burjuva demokrasisinin gerçek yüzü budur!

Örneğin, zaman zaman, Almanya’da SPD ve CDU ile Hitler faşizmini ya da neo-nazi eylemlerini aynı miting içinde yer alarak lanetliyebiliyoruz. 1 Mayıs yürüyüşlerinde, emperyalist sermayenin köklü partilerinden SPD ile aynı kortejde yürüyebiliyoruz. Keskin “sol”cularımızda bu durma hiç itiraz etmiyorlar. Onlarla birlikte bu tür eylemlikler içinde olmayı çok istediğimizden değil, kitleler bunların gerçek yüzünü göremedikleri içindir.

1978 öncesi CHP’nin (Ecevit’in mitingleri) mitinglerine katıldığımızı hatırlıyorum. Kendi pankartlarımızla katılıyorduk. Hatta CHP’nin bazı ilçe bürolarında çalışma yapıyorduk. Örneğin İstanbul-Kadıköy’de. Ayrıca, o zaman içinde yer aldığım Parti, CHP ve Ecevit’i “faşist” olarak niteliyordu. Buna rağmen “faşist” bir lider önderliğindeki “faşist” bir partinin mitingine katılım sağlayıp kendi sloganlarımızı haykırıyorduk. Bu pratik, savunulan teoriyle çelişmiyor mu? Ama, aynı bizler, AP-Demirel mitinglerine katılmıyorduk ya da katılamıyorduk. AP’nin hiç bir il, ilçe hatta kasaba bürosunda çalıştığımızı (diğer devrimcilerinde) duymadım. 
 
Burası da düşünülmelidir: İlerici, demokrat gördüğümüz bir çok insan CHP içinde yer alıyor. Direkt yönetiminde yer alamasalarda milletvekili olarak ya da il ilçe yöneticileri olarak yer alıyorlar. Bunların bir çoğu da devrimci saflardan gitmiş arkadaşlarımız ya da hala selamlaştığımız insanlar. Faşist bir parti içinde bunlar var mı? Örneğin, AKP ve MHP, içinde “demokrat”, “ilerici” diyebileceğimiz milletvekili var mı? Ya da VP içinde? Yok. Bu, basit gibi gözükebilir, ancak bir göstergedir. Faşist bir parti içinde demokrat bir kişinin “demokrat” niteliğini koruması söz konusu olamaz. Demokrat, ilerici (genel anlamda reformist) olanların bir burjuva partisi içinde yer alması bir sınıf uzlaşmacılığıdır. Bu onların sınıfsal doğasına ters değildir. Ancak bir komünist bir burjuva partisinin içinde yer alamaz. Aldığı andan itibaren onun komünistliğinden harhangi bir eser kalmamıştır. O, saf değiştirmiştir. Yine CHP’ye oy veren kitlelerin küçümsenmeyecek bir bölümü devrimci ve demokratlara yakın duran kesimdir. Bu verili durumda bir gösterge olmalıdır. Ancak diğer partilerin (AKP, MHP vb.) tabanı devrimci ve demokratlara hiç de yakın değildir. Hatta bu kesimler CHP gibi bir burjuva partisine “komünist” diyen kesimlerdir.

Sınıf mücadelesi ilerlediğinde ve bu gelişme bir devrim sürecine girdiğinde, eğer iktidarda CHP ya da herhangi bir sosyal demokrat parti olduğunda, devletin tüm gücüyle işçilerin üzerine yürüyecek ve devrimi bastırmak için hiç bir vahşi uygulamadan çekinmeyecektir. 1918-20 arası Almanya buna örnektir. İşte burjuva partileri bu denli katliamcı ve vahşidir. Burjuva diktatörlüğünün en has savunucularıdır. Almanya ve Fransa’da en büyük sendikalar (sosyal demokrat nitelikli) söz konusu bu sosyal demokrat partilerin yanında yer alıyorlar.

Kapitalist ülkelerde faşizme karşı birleşik cephe’de, faşist olmayan ve faşizme çeşitli nedenlerle karşı çıkan partiler ile komünistler geçici ittifak kurabilirler. Bu ne sınıf uzlaşmacılığıdır ne de bir burjuva partisinin kuyruğuna takılmaktır. Bu konuda Avrupalı komünistlerin tarihsel deneyimleri vardır ve örneğin Almanya Komünist partisi KPD, başlarda sekter bir politika izlemiştir. Sonraları bu hatalarını düzeltmelerine karşın, Hitler çoktan “Üsküdarı” geçmişti. Ve o süreçte Fransız Komünist Partisi’nin sosyal demokratlarla ittifakı vardır, vs. 
 
***

Sağcılığa dalış” olarak nitelendirilen görüşlerimden biri de, 16 Nisan Referandumu’na “HAYRI” demekmiş. Aslında 16 Nisan Referandumu’na karşı, kendine en asgarisinden demokrat diyen dahil olmak üzere bir komünistin alacağı tavır, HAYIR’dan başka bir şey olamazdı. Çünkü faşizm çok güçlü bir şekilde kendine karşı olanların üzerine kar topu gibi yukarıdan aşağıya iniyor. Ve bu kartopunun altında kalmaktan kurtulmanın yolu yok. Ya bunu durduracağız ya da altında ezilip öleceğiz. Kartopu, işçilerin, emekçilerin, kadınların, Kürtlerin, Alevilerin, diğer azınlıkların, komünistlerin, devrimcilerin, demokratların, CHP gibi sosyal demokrat partilerin üzerine üzerine geliyor. Kısacası tüm muhalif kesimlerinin üzerine bütün olanca gücüyle geliyor. 
 
Burada yapılması gereken bu kartopuna karşı çıkan herkesin gücünü birleştirip, zararı ve ölü sayısını en aza indirmektir. Bu hareketi yapmak için siyaset bilmeye ya da siyasetçi olamaya da gerek yok. Yapılacak bundan başka bir şey yoktur. Ama buna karşın, kartopunun altında ilk önce ezileceğini bilmene rağmen, diğer insanlar gibi omuz vermeyip, “BOYKOT ediyorum” diyerek kenara çekilip ölümü beklemek, “sol” çocukluğun ötesinde başka bir şeydir! Bu olması gerken bir taktik değil, düpe düz, faşizme, “gel beni ez!” demektir. Bu tavır sadece senin ezilmenle kalsa iyi. Senin omuz vermemenin yüzünden daha bir çok muhalif insan yok olup gidecektir. Küçük burjuva dogmatik bohem “sol”culuğun bu basit mücadele taktiğini düşünebilmesi ne yazık ki çok zor. Boykot taktiği, faşist diktatörün “atı alıp Üskidar’ı” geçmesine hizmet etmiştir. Kitleleri faşizmle başbaşa bırakmıştır.
 
Burjuva Partileri Demokrasinin Teminatı mıdır?

Burjuva partilerinin hiç biri ne burjuva anlamda demokrasinin ne de demokratik hak ve özgürlüklerin teminatı değildir. Demokratik hak ve özgürlüklerin teminatı işçi sınıfıdır. İşçi sınıfının mücadelesiyle elde edilebilir. Burjuvazi, eğer demokratik hak ve özgürlükler üzerinde baskı uygulamıyorsa, bu yine işçi ve emekçilerin güçlü mücadeleleri sayesindedir. İşçi sınıfı tarafından kazanılşmış hiç bir hak, burjuvazinin lütfu değildir. Tersine burjuvaziye karşı dişe diş verilen bir mücadeleler sonucu kazanılmıştır. Bu hakların korunması ve daha ileri taşınması yine işçi sınıfının mücadelesiyle olabilir. İşçi hareketinin gerilediği yerde ise kazanılmış demokratik hak ve özgürlükler üzerinde baskı artar ve burjuvazi adım adım bunları geri almaya çalışır. Özellikle burjuvazinin ekonomik kriz dönemlerinde hak gaspları daha fazla olur. Bütün dünyada 2008 krizinden sonra olduğu gibi.

Bu bağlamda CHP gibi partilerr de burjuva demokrasisi sınırları içindeki “adalet”in bile teminatı değillerdir. Sorun, egemen sınıflar arsındaki çelişmeden yaralanmak ve kitle hareketleri ile demokratik hak ve özgürlükleri genişletmek ve var olan baskıcı (faşist) iktidarı gerileterek demokratik hak ve özgürlükler ortamını genişletmektir.

Adalet”, güçlü bir kitle hareketi yaratılmadan sağlanamaz. Faşist rejime karşı işçi hareketi geliştirilmeden, faşizmin geriletilmesi ve demokratik hakların kazanılmasının olanağı yoktur. Çünkü, faşizm öncelikle işçileri vurur. İşçi haklarını kısıtlar ve hatta yok eder. Bugün Erdoğan yönetimindeki Türkiye'de olduğu gibi. En büyük düşmanı işçi sınıfı olan burjuvazi için, bundan doğal bir hareket tarzı olamaz. 
 
İşçi hareketi reforumcu haklarla da yetinemez. Ancak faşizm koşullarında öncelikle bu hakların kazanılması ve faşizmin yıkılması için faşizme karşı çıkan devrimci-demokrat-komünist güçlerin birliğini sağlamalıdır. Daha sonra ise burjuva partilerin kendi aralarındaki çelişkiden yaralanarak faşizme karşı çıkan burjuva kanadı zorlamalı ve egemenler arasındaki çelişmeleri derinleştirmelidir. Faşizme karşı cephe oldukça genişletilmelidir. Kendine komünist diyenlerin izleyeceği taktik bu olmalıdır. Ne yazık ki, devrimci güçler içinde ciddi bir parçalanmışlık ve işçi sınıfı içinden yalıtılmışlık, faşizme karşı güçlü bir mücadelenin örgütlenmesini zorlaştıran etmenler olarak öne çıkmaktadır. 
 
Faşizme karşı birleşik cephe örgütlemek ya da güçlü demokratik birlikler örgütlemek ve oluşturmak, aynı zamanda kapitalizme karşı ve sosyalizm için bir mücadeledir. Faşizmi bir adım geriletmenin sosyalizm için olduğunu kavramayanların işçi sınıfının gerçek davasıyla ilgileri olduğunu düşünmek yanılgıdır. 14.07.2017




1 Bu konuda size, Abdullah Aysu’nun yazısı yardımcı olabilir. https://tr.boell.org/tr/2015/06/23/turkiyenin-toprakla-imtihanı-bir-mülksüzleştirme-tarihi

3 Temmuz 2017 Pazartesi

“Adalet Yürüyüşü” Üzerine






Adalet Yürüyüşü” Üzerine



Yusuf KÖSE



“ “Sol” komünistler, biz bolşevikleri pek övüyorlar. Ara sıra insanın onlara söylemesi gerekiyor; bizi biraz az övün de, bolşevik taktiğini daha çok inceleyin, o taktiği daha çok benimseyin!” Lenin




Lenin’in Avrupalı “sol” komünistlere söylediği sözle başlamamızın nedeni, ülkemizde de bu tür “sol”ların oldukça fazla olmasından kaynaklanıyor. Her ne kadar kitleler içinde fazla olmasalarda, “sol” taktiklerle kitlelerden uzaklaşmış olsalarda, gelişmlere uzaktan bakıp, ama “keskin sol” söylemlerle “bize ne”ci tavır takınmaktan ve marksizmi kimseye kaptırmamakta da oldukça kararlılar.
#
Devlet partilerinden CHP’nin iki haftayı aşan bir “uzun” adalet yürüyüşü sürüyor. Bu konuda birçok “sol” akım buna yanıt verdi. Kimi katılıyor, kimleri ise “CHP’nin kuyruğuna takılmak” olur diye, uzaktan seyrediyor. 
 
CHP’nin ne menem bir parti olduğunu tartışmaya bile gerek yok. Bir burjuva partisidir. Erdoğan’a karşı “adalet yürüyüşü”nü başlatmasının bir nedeni de kendisidir. Çünkü, AKP’yi iktidarda tutan, faşist rejmin ülkede güçlenmesine ve çöreklenmesine destek olanlarin başında bu parti vardır. Başka nedenlerin yanında esas neden, Kürt düşmanı olmasındandır. Kürt Ulusal Hareketi’ne karşı “milli uzlaşma” sağlamışlardır. Milli uzlaşma, ülkede burjuva demokrasinin çok az bir şekilde var olan kırıntılarını da ortadan kaldırmış, bütün halk kesimlerine karşı tam bir faşist diktatörlüğe dönüştürülmüştür. 
 
CHP, artık kendisinin de tehlikede olduğunu anlayabilmiştir. Çünkü, ortadan adı olup kendisi olmayan bir parlamento var. Yasama ve yargının hiç bir işlevi kalmadı. Bütün yetkiler Erdoğan’ın elinde. O da sermayenin çıkarına ve kendi keyfine göre yönetmektedir.

16 Nisan hileli referandum akşamı, muhalif kesimler için bir fırsat vardı. Bu fırsatın önünü tıkayan CHP’nin kendisi oldu. Kitlelerin sokaklara dökülmesinin önüne geçti.

Ancak, gelinen aşamda, CHP, varlık-yoklukla karşı karşıya kaldığı için ve kendi tabanın zorlamasıyla en pasif eylemi seçti. Ankara’dan istanbul’a kadar yürüyerek, iktidarı uzlaşmaya zorlamaya çalışmaktadır.

CHP’nin bir burjuva partisi olarak niteliği, bugüne kadar ne yaptığı ve ne yapabileceği komünistlerce çok açıktır. Ancak, ortada bir gerçek var, ülkde burjuva anlamda da bir adalet yoktur. Politik özgürlükler bütünüyle gasp edilmiştir. Kürtler üzerinde muazzam bir baskı ve terör vardır. Kitlesel Kürt katliamlarının yanında, birçok Kürt yerleşim yerlerinin demografik yapısı da değiştirilmek istenmektedir. Kürtlerin siyaset yapması adeta yasaklanmıştır.

Ülkede, burjuva hukukunun en kaba yanları dahi kalmamıştır. Bütün muhalif kesimlere karşı, liberal aydınlardan, devrimci, demokrat ve barış isteyen kim varsa ya hapise atılmakta ya da sorgusuz sualsiz işten atılıp açlığa mahkum edilmektedir. Kitlelerin yaşam hakkı elinden alınarak zorla biat etmeye zorlanmaktadır. Etnik ve dinsel kutuplaştırıcılığın yanı sıra, cinsiyetçi baskı ve tehditler adeta yaşamın bir parçası haline getirilmiştir ve toplum hızla islamlaştırılıyor.

İşçi grevleri yasaklandığı gibi, çok uzun yıllardır mücadele edilerek kazanılmış haklar birer bire işçilerin elinden alınmaktadır. Artık işçiler hafta sonu tatili de yapamayacaktır. Her şey patronların insafına bırakılmıştır.

Kısacası, işçi sınıfı ve emekçiler açısından ortada oldukça ciddi bir durum vardır. İktidarı ele geçiren güçlerin normal seçimlerle gitme gibi bir niyetleri olmadığı gibi, artık seçimler yapılırsa da göstermelik olacaktır ve iktidardaki faşist klik seçimleri “kazanacak” ve “atı alan Üsküdar’ı geçti” nakaratını tekrarlayacaktır.

Haydut Erdoğan diktatörlüğü, iktidarı bırakmamak ve muhalifleri ezmek için özel ordular kurmaktadır. Paramiliter güçleri uzun zamandır var ve bunu daha da geliştirmeye ve yaygınlaştırmaya çalışmaktadır. Zaten ordu ve polisi bu görevi yapmasına karşılık, bunların dışında özel silahlı kuvvetler oluşturmuş durumdadır. Bölgedeki durum ve emperyalistler arası çelişmelerde Haydut bir devlet ve haydut bir yönetimin koşullarını iyice olgunlaştırmıştır.

Önümüzdeki sürecin daha kanlı geçeceği çoktandır söylenip yazılmasına karşın, buna karşı, en asgari demokratik talepler etrafında birleşik devrimci-demokrat hareket yaratılamamıştır. Özellikle de ilerici, demokrat ve devrimci kesimler, hala kendilerini normal bir burjuva demokrasisi altında yaşıyorlarmış gibi davranmaları ve düşünmeleri, içinde bulundukları durumu doğru okuyamamalarından kaynaklanıyor olmalıdır. 
 
Kitlelerden uzaklaşmış ve marjinalleşmiş güçlerin böyle davranmaları normal karşılanabilir, ama, devrim derdi, kitleleri kazanma derdi ve en azından faşizmi geriletme derdi olanların, sorunlara kayıtsız kalmaları ya da hiç bir şey olmuyormuş gibi yapmaları bağışlanamaz.

Bugüne kadar faşizme karşı geniş bir birlik oluşturulamamıştır. Bu birlik kendiliğinden oluşamaz. Bunun gerçekleşmesi için, öncelikle demokrat, devrimci ve komünistlerin (Kürt Ulusal Hareketi de dahil)faşizme karşı birleşik cephe oluşturmaları elzemdir.

Faşizm iktidardayken, kitleleri örgütlemenin, devrimci mücadeleyi ilerletmenin zor olduğunu, burjuva demokrasisinin ise devrimci komünistler için daha olumlu koşullar yarattığının farkında olmayanların, şu andaki duruma kayıtsız kalmaları ve muhalefetteki bir burjuva partisinin “adalet” yürüyüşüne bu kadar uzak durmalarının nedeni de budur. Küçük burjuva “sol”culuğu.

CHP’nin “adalet” yürüyüşüne katılma sorunu bir ilke sorunu değil, taktik bir sorundur. Adalet’i isteyen, ülkede faşizm olduğunu söyleyen ve sıranın CHP’ye geleceğini de dillendiren devrimcilerdi. Çünkü faşizmi en iyi tanıyan devrimci ve komünistlerdir. Özellikle tabandan gelen faşizmi Mussolini İtalya’sından, Hitler Almanya’sından ve daha nicelerini yaşayarak öğrenmişlerdir. 
 
Burjuva partileriyle ittifak yapılmaz diye bir şey yok. Koşullara göre komünistler, faşizme karşı burjuva partileriyle, geçici uzlaşma ve ittifaklar yapabilir. KPD (Almanya Komünist Partisi), Hitler faşizmine karşı SPD’ye (Almanya Sosyal Demokrat Partisi) ittifak önermiştir.1 1932’nin Mayıs ayından itibaren daha fazla tekrarlanmasına karşın, burjuva partisi SPD, komünistlerin cephe politikasına sıcak bakmamıştır. Ne yazık ki, SPD’de Hitlerin faşist tırpanından kendini kurtaramamıştır. Türkiye’de CHP’nin yaptığı gibi bütün dünyada sosyal demokrasi faşizmin koltuk değnekliğini yapmış, onu iktidara taşımıştır.

SPD, 1918-1920 arası Almanya’da devrimi önleyen, Karl Liebknecht ve Rosa Lüksemburg başta olmak üzere 20 bin işiçi ve komünisti katleden bir partidir. Amaç bu partileri kazanmak değil, bu partilerin etkisi altındaki kitleyi kazanmak ve onları direnişe sürükleyebilmektir. Ayrıca, faşizme karşı, burjuva egemen sınıflar arasındaki çelişmeden yaralanmak ve bir kanadını faşist iktidara karşı çıkmasını sağlamak, işçi ve emekçilerin yararınadır. 
 
Bugün CHP ile iktidardaki AKP kliği arasındaki çelişmeden yaralanarak, CHP’yi faşist diktatörlüğün baskı politikalarına karşı çıkmasını sağlamak ya da en azından burjuva demokrasinin ilkelerini uygulatmaya çalışmak, CHP’nin kuyruğuna takılmak ya da sınıf işbirliği değil, devrimci bir taktiktir. İktidarın dışında kalmış burjuvaziyi zorlamamak ya da bunu sınıf işbirlikçiliği olarak görmek, ülkede ne olduğundan haberi olmayandır.

a) her bir ülkede, bu ülkelerin işçi hareketleri için Komintern’in yön gösterici talimatları hazırlanırken, ulusal özelliklerin ve ulusal özgüllüklerin mutlaka dikkate alınması ilkesi;
b) proletarya kitlesel bir müttefik –bu müttefik geçici, yalpalayan, emniyetsiz ve güvenilmez de olsa- sağlamak için her ülkenin Komünist Partisi tarafından en küçük imkandan bile mutlaka yaralanma ilkesi;

c) milyonlarca kitlenin politik eğitimi için tek başına propaganda ve ajitasyonun yetmeyeceği, bunun için kitlelerin bizzat kendi politik deneyimlerinin gerekli olduğu doğrusunun mutlaka dikkate alınması ilkesi.

Leninizmin bu taktik ilkelerinin dikkate alınmasının vazgeçilmez önkoşul olduğunu düşünüyorum.”2

Stalin, 1927 yılında, “Savaş Tehlikesi Üzerine” makalesinin “Çin Üzerine” bölümünde, bu genel taktik belirlemeleri yapıyor. O dönemde, Çin’de KP’nin Çin burjuvazisiyle ittifak yapmasına karşı anlayışlar vardı. Bunun başını da Troçki ve yandaşları çekiyordu. Tarih, Stalin ve ÇKP’yi doğrulamıştır.

Ustalardan bu konuda yığınca alıntı yapılabilir. Hatta, Lenin’in taktikleri ve uzlaşmaları incelendiğinde, günümüz “sol”cuları Lenin’i “sağcılıkla” suçlayabilirlerde. Nitekim Lenin, “Sol” Komünizm Bir Çocukluk Hastalığı adlı kitabında bunları anlatır ve “Hiç Uzlaşma Olmayacak Mı? Diye sorar ve yanıtlar. Bu kısa makalede bunlara yer vermenin yeri olmadığı için geçiyorum

CHP’nin istediğini “adaleti” bizde istiyoruz. Bugün burjuva demokrasisinin “adaletine” gereksinimiz var. Tercihimiz, faşizme karşı burjuva demokrasisi sınırları içindeki “adalet” olur. Ancak, biz komünistler burjuva adaletiyle sınırlı kalmıyoruz. Biz sosyalizmi kurmak istiyoruz. Ne var ki, buraya varana kadar çok işler başarmamız gerekiyor. Kitleleri kazanmamız gerekiyor. Kitlelerin olduğu yerlerden uzaklaştığımızda ve onları burjuvazinin çeşitli kanatlarıyla baş başa bıraktığımızda, kitleleri kazanma şansımız olamaz.

CHP ile şu anda bir ittifak söz konusu olamaz. Zaten CHP de böyle bir şeye yanaşmaz. Özellikle Kürtlerin ve komünistlerin içinde yer aldığı bir bloğun yanına dahi yanaşmaz. Ancak, komünist ve devrimciler CHP’yi daha ileri noktalara zorlamalı ve egemen sınıflar arasında var olan çelişmeleri keskinleştirerek, işçi ve emekçiler lehine yaralanmasını bilebilmelidir.

Bugün CHP’nin yürüyüşüne katılan kitlenin azımsanmayacak bir kısmı demokrat ve Kürt sorunun demokratik bir şekilde çözülmesini isteyenlerden oluşmaktadır. Ne var ki, CHP yönetimi karşı devrimci ve ırkçı. Buna rağmen kitle baskısıyla bu yürüyüş gerçekleşmektedir.
CHP, devrimci ve komünistlerin bu yürüyüşe kendi flamalarıyla katılmalarına karşı çıkacaktır. Buna rağmen zorlanmalıdır. Özellikle Kocaeli ve İstanbul’a kadar gelmesine izin verirlerse, burada daha yoğun bir kitle katılımı olacaktır. Yürüyüşün kitleselleştiği bölgelerde katılım sağlanıp, kitlelere yönelik adalet ve özgürlük propagandası daha ileri noktalara taşınabilir.

Bu bu özgül durumdan yararlanılarak bütün illerde benzer yürüyüşler düzenlenebilir. Devrimciler ve komünistler etkin oldukları yerlerde yürüyüşü daha ileri noktalara çekebilecekleri gibi, atılan sloganlarla kitlelerin daha ileri taleplere sahip çıkmaları sağlanabilir. Bu sloganlar, ADALET, BARIŞ, ÖZGÜRLÜK olmalıdır. Faşizme karşı kitleler örgütlenirken, faşizmle uzlaşan CHP yönetiminin gerici yüzü teşhir edilebilir. Ancak, uzaktan seyrederek ne kitleler kazanılabilir, ne de karşı devrimci burjuvazinin gerçek yüzü ortaya çıkarılabilir.

Şu anda CHP önderliğinde yürüyen her kesimden kitlelerin önemli bir kesimi faşizme karşı adalet istemektedir. Bu bir ileri harekettir. Ve kitlenin adalet talebi demokratik içeriklidir. Bu isteme karşı çıkılamayacağı gibi, sessiz ve duyarsız da kalınamaz. Ancak, CHP’nin kitleler için gerçek adaleti, barışı ve özgürlüğü savunmadığı da teşhir edilmelidir.

Bir çok devrimci akım, “CHP’nin kuyruğuna takılmak” ya da kitleleri CHP’nin “kuyruğuna takmak” endişesiyle uzak duruyor. Oysa, devrimden çıkarı olan kitlelerin çok büyük bir kesimi zaten AKP, MHP ve CHP gibi egemen sınıf partilerin peşinde. Biz, bu kitleleri kazanmakla yükümlüyüz. Komünistler, kendi kitlelerini gerici bir burjuva partisinin peşine takmıyor, gericilerin peşinde giden kitleleri kazanmaya çalışmalıdır. Devrimci ve komünistler, böyle bir yürüyüşü gerçekleştirebilecek güçleri olsaydı bunu çoktan yaparlardı. Bu nedenle “kuyruk” gerekçesi, olsa olsa iyice marjinelleşme taktiği olabilir.

Eğer, bugün GEZİ ya da benzeri kitlesel bir eylem olsaydı ve buna rağmen “adalet yürüyüşü” gerçekleştirilseydi, o zaman sınıf uzalaşmacılığı ve ileri bir hareketi geriye çekmek olabilirdi. Oysa, bugünkü durum çok açık ve şu anda en ileri kitle hareketi bu yürüyüştür. Bu yürüyüşün istediği “adalet”, burjuva demokrasi sınırları içindeki adalettir. Bugün buna da büyük ölçüde gereksinimiz vardır. Çünkü, şu anda ülkemizde koyu bir faşist rejim hüküm sürmektedir. Buna karşı çıkan tüm muhalif kesimleri birleştirmek, en azından eylemsel bir birliği, en asgari “adalet” talebiyle bir araya getirebilmek bile büyük bir başarı ve devrimci bir görev olacaktır. 02.07.2017

***

1 Geschite der Deutschen Arbeiterbewegung (Alman İşçi Hareketi Tarihi), Cilt 4, sf. 577-578
2 Stalin, C. 9, sf.261, İnter Yayınları

13 Haziran 2017 Salı

15-16 HAZİRAN’DAN GEZİ’YE









15-16 HAZİRAN’DAN GEZİ’YE


Yusuf KÖSE

Her toplumsal olayları hazırlayan ekonomik ve siyasal koşular vardır. 15-16 Haziran Büyük İşçi Direnişi’nin hazırlayan da koşullar vardı. Her şeyden önce kapitalist sanayide önemli bir gelişme olmuştu. Ve bu alanda çalışan işçi sınıfı sayısı nicelik ve nitelik olarak bir gelişme göstermişti. 
 
Banka sermayesi ile birleşen sanayi burjuvazisinin istem ve talepleri egemen sınıf içinde egemen hale gelmişti. Bu gelişme uluslararası ve ülke içindeki kapitalizmin doğal akışına uygundu. Ülkedeki askeri (1960 darbesi de dahil) darbeler, sanayi (ve finans)burjuvazisinin çıkarlarına uygun olarak yapılmış ve onların istemleri doğrultusunda hareket etmiştir.

Kapitalizmin gelişemine koşut olarak işçi sınıfı da nicelik ve nitelik olarak gelişmiştir. Nicelik olarak gelişen işçi sınıfı, nitelik gelişme olarak 15-16 Haziran direnişiyle burjuvazinin karşısında kendisi için sınıf olduğunu net olarak ortaya koymasının yanında, bu mücadeleyi daha ileriye taşıma niteliğine sahip olduğunu da göstermiştir.

15-16 Haziran’ın kökleri elbette bir kaç yıllık bir birikimin ürünü değildi. Özellikle 1960 darbesi sonrası kısmi demokratik hakların elde edilmesiyle başlayan ortam içinde, işçi sınıfı örgütleri de, işçi sınıfının nicel ve nitel gelişmesine koşut bir gelişme göstermişti.

1967 yılından itibaren işçi grev ve direnişlerinde ciddi artışlar olmuştu. İşçilerin o dönemde sendikalaşma oranı ise %60 civarındadır. Bu bugün ki (%11,5) sendikalaşma oranıyla kıyaslandığında oldukça yüksek bir rakamdır.

Ve dünyayı sarsan 1968 Gençlik Hareketi, her ne kadar “gençlik hareketi” olarak tarihe geçse de, işçi sınıfı da meydanlardan eksik olmamıştır. Bu hareketlerin yükselişinde, 1966’da Çin’de Mao Zedung önderliğinde başlatılan Büyük Proleter Kültür Devrimi’nin etksini görmezden gelmek ise tarihi eksik okumak olur. Bütün bu gelişmeler dünya paroletaryasının birlikte hareket etme (enternasyonal) kabiliyetine de sahip olduğunun bir kere daha kanıtı olmuştu.

1968’ler işçi sınıfıyla gençliğin buluşması ve özellikle öğrenci gençliğin işçi sınıfını keşfetmesi olarak ele alınmalıdır. Çeşitli milliyetlerden Türkiye işçi hareketi de kendini bu süreç içinde daha da nitelikleştirdi. Sınıfsal karakteri gereği, burjuvaziye karşı daha örgütlü ve kararlı bir şekilde mücadelesini yükseltti.


Çeşitli milliyetlerden Türkiye işçi sınıfı, ortaya çıkışından beri hareket halindeydi. Yerine göre sesini yükseltmiş ve yerine göre ise sesini derinlere gömmüştür. Ama, o, sessizliğini bozmanın ve burjuvazi karşısında ayrı bir sınıf olduğunu ve kendi sınıfsal çıkarlarını savunmak için ayağa kalkmak istediğini eylemleri ile ortaya koyabilmiştir.


İşçi sınıfına güvensizlik duyanlar, sınıf olarak onlardan uzak olanlardır. İşçilerin yer yer ciddi olarak sessizlik zırhının altına girmelerini yanlış yorumlayanlar, onlar üzerinde ne gibi baskı ve sömürü olduğunu görmezden gelen ya da bu olguların etkilerini anlayamayacak denli sınıftan uzaklaşmışlardır. Ve bu tür düşünce sahipleri sınıflar arası mücadelenin diyalektiğine de hep yabancı kalmışlardır.

İşçiler, ne istediklerini ve nereye gitmek istediklerini eylemleri ile ortaya koyarlar. Sorun bunu doğru çözümlemek ve onların güncel taleplerini siyasal taleplerle birleştirmek, işçi sınıfının kendi öz sınıf partileriyle brlikteliğini güçlendirecektir.

Türkiye işçi sınıfı çok önceleri de eylemleri ve direnişleriyle kendini ortaya koymasına karşın, 15-16 Haziran 1970 Direnişi’yle birlikte, gerçek sınıfsal gücünü ortaya koymasını bilmiştir. Burjuvazinin ve sarı sendikaların karşı-devrimci işbirliğine rağmen, işçiler, 15-16 Haziran’da devrimin gerçek gücü ve öncüleri olduğunu da net olarak ortaya koymasını bilmiştir.

İşçi sınıfı içindeki çalışma ve örgütlenmenin burjuvaziyi yıkmak için olmazsa olmazlardan bir ilke olduğunu, tankların üzerinde adeta dans eden işçiler net olarak göstermiştir.

15-16 Haziran, burjuvazinin işçilerin örgütlenme haklarını, daha doğrusu 1967 yılında kurulan DİSK’in sınırlanmasını amaçlı yasal değişiklik yapmak istemelerinden kaynaklandı. Sorun salt DİSK’in sınırlanmasından öte, işçi sınıfının örgütlenmesinin kısıtlanması ve grev ve direnişlerin sınırlanmasını amaçlıyordu.

Sendikalar kanununu düzenleyen 274 sayılı Toplu İş Sözleşmesi ve 275 sayılı Grev ve Lokavt kanunlarının işçilerin aleyhine değiştirilmesi ve bunların meclis’te kabul edilmesi, bardağı taşıran son damla olmuştu.

Bu kanunları o zamanın iktidardaki AP (Adalet Partisi) meclise getirmesine karşın CHP de işçiler aleyhine değiştirilmek istenen bu kanuna onay vermişti. Kanun, AP,CHP, GP (Güven Partisi) gibi partilerin oylarıyla yasallaşmıştı. Çünkü burjuvazi, işçi hareketinin örgütlenmesi ve gelişmesini engellemek istiyordu. Burjuva sınıfı iktidarı ve muhalefetiyle işçi sınıfı karşısında birlik olduklarını bir kere daha göstermişti.

15-16 Haziran Direnişi’nin getirdiği korkuyla CHP (tabi ki büyük burjuvazinin onayını alarak), onay verdiği yasa değişikliğini Anayasa mahkemesine (AYM) iptal edilmesi için götürdü ve AYM değişikliği iptal etti. Ancak burjuvazi, işçi hareketi ve buna bağlı olarak koşut gelişen devrimci hareketin gelişmesinin normal parlamenter yollarla durdurulamayacağını anlayınca, 1971’de 12 Mart Askeri Darbesi’ni yaptı. Bu darbe burjuvaziye kısmi de olsa bir soluk aldırdı. Çünkü, işçi sınıfının devrimci ve komünist örgütlenmeleri ağır darbe almıştı. Deniz’ler, Mahir’ler ve Kaypakkaya’lar katledilmiş ve örgütleri yenilgi almıştı. 
 
Bütün bunlara karşın, söz konusu sendikal (274-275 sayılı)kanunların tamamiyle değiştirilmesine 12 Mart cuntasının gücü yetmedi. Ancak, on yıl sonra yapılan 12 Eylül 1980 askeri faşist cuntasıyla değiştirilebildi. 
 
Burjuvazinin işçi hareketinin gelişmesinden korkmasının sınıfsal nedenleri vardı. Bu hareketin gelişmesi, burjuvazinin sınıfsal çıkarlarına darbe, ve bir adım ilerisi ise işçi sınıfının kendi iktidarını kurma hazırlığı demekti. 1970’lerin devrimci hareketlerinin gelişmesi ve yeni devrimci ve komünist örgütlenmelerin ortaya çıkması bu gerçeğin kendisidir.

2013 Haziran’ları (GEZİ) 15-16 Haziran 1970’lerin devamıdır. Çünkü aynı sınıfın sınıf hareketidir. Dün sendikal hakların budanması temelinde ortaya çıkmasına karşın, 2013 Haziran’ı ise burjuva demokrasisi içinde de olsa politik özgürlüklerin yok edilmesine karşı bir başkaldırı ve isyan olmuştur. Çünkü bütün kitlelerin sahip olduğu tüm özgürlükler yine kitleler tarafından kazanılmıştır. Bu haklar burjuvazinin bir lütfu değildi. 
 
İşçi sınıfı, 15-16 Haziran’da “taşları birbirine sürtmüştü.” GEZİ, bu taşlardan çıkan kıvılcımların daha geniş kitleleri kucaklamasıydı. Bu eylem ve direnişlerde, sınıf hareketinin daha ileri gitmesini zorlaştıran temel etmen ise; kendiliğindenci örgütlenmeden sınıfın partisi etrafında örgütlenerek sınıf mücadelesinin bilinçli özne olma diyalektiğini yakalayamamak oluşturuyordu.

15-16 Haziran’da 150 bini aşkın işçi harekete geçmişken, 2013 Haziran’ında 20 günü aşkın bir sürede on milyonu aşkın insan sokaklara çıkmıştır. Ve bir gecede milyonlar sokaklara dökülebilmiştir. 1970’lerde bir kaç şehirde sokaklara çıkanlar, bugün neredeyse ülkenin bütün şehirlerinde sokakları eylem alanı haline çevirecek bir güce ve dinamizme sahip olmuştur. Bu iki şeyi ortaya çıkarır: Birincisi, kapitalizmin iyice çürüdüğünü, ikincisi ise; işçi sınıfının nicelik olarak büyüdüğünü, ama, esas olarak niteliksel büyük bir ivme kazandığını...

Bu işçi direnişlerinin ortaya koyduğu bir başka gerçeklik ise; çeşitli milliyetlerden Türkiye işçi sınıfı kendi sınıfsal çıkarlarına sahip çıkmak için ayaklanmasını da biliyor olmasıdır.

Bütün bu sınıfsal olguların ortaya koyduğu gerçekler, işçi sınıfı içindeki örgütlenme ve siyasal çalışmaya herşeyden öncelik tanımak, komünistler için temel prensip olmak zorundadır. İşçi sınıf devrimciliği, işçi sınıfı içinde olgunlaşır ve gelişir. Sınıf mücadelesi diyalektiği bunu defalarca doğrulamıştır. 13.06.2017

***

2 Haziran 2017 Cuma

GEZİ SOSYALİZMİN YOLUDUR!



GEZİ SOSYALİZMİN YOLUDUR!



Yusuf KÖSE


Bütün dünyada kapitalizmin tahribatları katlanarak her geçen gün artmaktadır. Kapitalist sermaye birikimi, kitlelere; savaş, göç, ırkçılık, dinsel ve etniksel kutuplaştırma, cinsiyetçi ayrımcılık, işsizlik, yoksuluk, demokratik hak ve özgürlüklerin artan ölçüde gaspı ve doğanın yıkımı olarak geri dönmektedir. Buna karşı ise, kitlelerde biriken bir öfke seli, zaman zaman önlerine dikilen setleri yıkarak kendi yataklarını bulmaya çalışan bir eylemlilik içindedir. 
 
Haziran Ayaklanması (GEZİ), Türkiye ve Kürdistan’da neo liberal kapitalizmin özgürlükleri ortadan kaldırmasına karşı politik bir isyandı.

Bu isyan şimdilik geri çekildi, ancak onu yaratan koşullar daha da arttı. Faşist Erdoğan’ın siyasal temsilciliği altında birleşmiş olan burjuvazi, şimdi daha da pervasızca saldırmaktadır.
Ülkede kitlelerin kan ve can pahasına kazandığı demokratik olan ne varsa ortadan kaldırılmıştır. Bunun da ötesinde muhalif olan, aydın olan ve sisteme şu veya bu nedenle karşı çıkan ve sesini çıkaran herkese karşı burjuvazi azgınca saldırmaktadır. GEZİ’nin ortaya çıkmasına neden olan poltik özgürlükler daha ağır ve kitlesel kıyımlarla yok edilmiştir.

Faşist dinci diktatörlüğün esas hedefllerinden biri, işçi sınıfının tüm kazanımlarını yok edip, sınırsız bir sömürü ağı yaratmaktır. Bu nedenle de, kıdem tazminatı hakkının ortadan kaldırılması, emeklilik yaşının uzatılması, grevlerin çeşitli bahanelerle yasaklanması ve OHAL ile tüm kazanılmış hakların budanması, burjuvaziye dikensiz bir gül bahçesi yaratmak içindir. Ne var ki, politik özgürlüklerin gaspına koşut olarak ekonomik hak gasplarının daha da artması, sınıfı, burjuvaziye karşı daha güçlü bir direnişe hazırlamaktadır. İşçi sınıfı içindeki huzursuzlukların artması bu belirtinin en önemli verisi olarak gözükmektedir.

TÜSİAD, MÜSİAD ve daha bir çok irili ufaklı sermaye kuruluşları, yani bu devlete egemen olanlar, faşist dinci tek adam diktatörlüğüne olanca desteklerini sunmaktadır. Çünkü, onlar için “demokrasi” daha fazla sömürü ve sermaye birikimidir. Daha fazla palazlanma ve büyümedir. İşçi ve emekçilerin ise tüm haklarının yok edilmesidir. Sermayenin vahşi bir şekilde büyümesi bu koşullar içinde olabilmektedir.

Kitleler üzerinde estirilen devlet terörü, toplu tutuklamalar ve işten atmalarla kitleleri zapt-ı rapt altına almak istesede, gelinen aşamada burjuvazinin bunu tam olarak başardığı söyelenemez.

Egemen sınıfların ağır baskı koşullarına karşın, kitleler bütünüyle susturulamamıştır. Bu en azından “16 Nisan Referandumu”nda bir kere daha görüldü. Ve yine ülkenin bir çok yerinde tek tek direnişler ve bunlara verilen destekler, grevlerin yasaklanması ya da ertelenmesi, yığınsal işsizlik ve artan yoksulluk ve bunlara bağlı olarak politik özgürlüklerin bütünüyle ortadan kaldırılması yeni bir direniş sürecinin olgunlaşmaya doğru gittiğinin işaretlerini vermektedir. Egemenler ile onlara karşı duranlar arasındaki çelişme keskinleşme eğilimi içindedir. Bu keskinleşmeyi yumuşatma görevinin CHP üstlenmiş olsa da, o da yeni GEZİ’lerin gelmesi önünde engel olamayacaktır. 


Bunların yanında, Kürtler üzerindeki yok etmek politikası ve Kürt Ulusal Hareket’in her alanda yoğun direnişi ve savaşı, egemenlerin ciddi bir şekilde huzurlarını kaçırmaktadır. Kürtlere karşı kışkırtılan miliyetçilik, dinsel ve etniksel kutuplaştırma politikaları, eknomik ve politik hak gasplarının üstünü fazlaca külleyememektedir. İşçi ve emekçiler, gerçek çıkarlarının nerede olduğunu yaşayarak öğreniyorlar. İçi boş dincilik ve milliyetçilik, açlığın, yoksulluğun, işsizliğin ve yukarıda sıraladığımız politik özgürlüklerin üzerini örtmeye yetmiyor.

GEZİ’ler yine gelecek. Çünkü baskı altına alınmış olan kitleler bir çıkış yolu aramaktadır. Bu önemli bir olgudur. 

Gezileri yaratan kapitalist sistem ve politikası hala yürürlüktedir. Geziler kapitalist sistem yıkılana kadar var olacak ve kapitalist sistemi yıkacak olanda örgütlü Haziran Ayaklanmaları (GEZİ’ler) olacaktır. Bu nendenle, komünistlerin işçi sınıfı içinde daha ısrarlı ve güçlü bir çalışma perspektifiyle hareket etmesi bir elzemdir. Sınıfların son tarihsel kavgası işçi sınıfıyla burjuvazi arasındadır. Ve kavga işçi ve emekçilerin güçlü olduğu şehirlerde, sokaklarda ve fabrikalarda yürütülecektir. Bu perspektifle hareket etmeyenler kaybedenler olacaktır.

GEZİ’nin yolu, işçi sınıfının kurtuluş yoludur. Kapitalizm burada yıkılacak ve sosyalizm burada kurulacaktır. Burjuvazinin GEZİ heyulası korkusu bundandır. 02.06.2017


***


6 Mayıs 2017 Cumartesi

1 MAYIS’IN ARDINDAN


                    1 Mayıs 2017 Bakırköy                              
                                                                                   


1 MAYIS’IN ARDINDAN

ya da

Kitleleri Kazanma Siyaseti


Yusuf KÖSE

2017 1 Mayıs’ı bir önceki yıla göre daha kitlesel ve daha yagın bir şekilde Türkiye ve Kürdistan’ın hemen hemen her yerinde kutlanmıştır. Bu, sermaye devletinin faşist tek adam diktatörlüğüne bir karşı koyuştur, aynı zamanda. Aynı zamanda, referandum’da yapılan hileye ve düzen partilerinin durumu olağanlaştırma çabalarına karşı işçi sınıfı ve emekçiler açısından olumlu bir tepkisel karşı çıkıştır.

1 Mayıs’ta her sınıf kendine uygun tavrı aldı. Sarı ve devletin güdümündeki sendikalar, mümkün olduğunca işçi sınıfını sınıf politikasından uzaklaştırma ve sermayeye boyun eğici, itaat edici gösteriler sergiledi. İlerici ve devrimci güçler ise faşist sisteme karşı eylemliklerin içine girdiler. Ancak, burada da eleştirilecek yanlar vardı. Özellikle kendine sosyalist, komünist diyen bazı devrimci parti ve grupların mücadele biçimlerine yaklaşımları ele alınacak konuların başında gelmektedir. Bu konu, salt bu 1 Mayıs’a özgü olmayıp bir genelleme gösterdiği için önem taşımaktadır.

Sınıfa Rağmen Taktik

Her sınıfın kitleleri kazanma siyaseti, kendi sınıf çıkarlarına göre belirlenir. Burjuvazinin kitleleri kazanma siyaseti; kitlelerin somut taleplerinin bastırılması ve burjuva taleplerin öne çıkarılarak bunların kitlelerin talepleriymiş gibi sunulmasıdır. Bu bağlamda, burjuvazi soyut taleplerle kitlelerin karşısına çıkar.

Komünistlerin kitle siyaseti ise, kitleleri kendi somut talepleri etrafında örgütlemek ve bu taleplerin kazanılması için mücadele etmelerini sağlamaktır. Buradaki kitle siyaseti, işçi sınıfının siyasetidir. Sorunun esası işçi sınıfının kazanılması ve bunun yanında onun bağlaşıklarının kazanılması gelir.

İşçi sınıfını örgütlemek, işçi sınıfının somut talepleri etrafında olabilir. Bu talepler, genel anlamda, işçilerin ekonomik ve demokratik talepleridir. Bugün TC devleti, işçilerin tüm kazanılmış haklarını gasp etmiş durumdadır. Bugün işçilerin kıdem tazminatı gasp edilmek isteniyor. Bunun yanında tüm sosyal haklardan yoksun çalışma biçiminin genişletilmesi. Taşeronlaşma sorunu vs. Ve bireysel emeklilik sigortası adı altında yeni bir emeklilik yasasını çıkarılması ise, işçilerin bütünüyle sosyal haklardan yoksun bırakılmasının bir başka biçimi olarak yürürlüğe sokulmuştur.

Bu tür ekonomik ve demokratik hakların yanında siyasal haklarında işçilerin elinden alınması olgusu yaşanmaktadır. İşçi hareketinin gerilediği süreçlerde, sermaye devleti, yasaları, işçilerin kazanılmış haklarını gasp etmeye yönelik çıkarır. Deyim yerindeyse tam kölelik yasalarını yürülüğe sokar. Bugün durum böyledir. Buna karşı işçilerin göstermesi gereken karşı tavır maalesef oldukça çok geri düzeydedir. İşçi sınıfının bu tavırsızlığı, sosyalistlerin işçiler içindeki çalışma ve örgütlenmesiyle de doğru orantılıdır.

İş yerlerinde çalışma koşullarının her geçen gün ağırlaştırılması. Yaygın mobbing uygulamaları, işten atmaların yagınlaştırılması. Gelinen aşamada, artık birer işyeri katliamına dönüşen “iş yeri kazaları”, “sözleşmeli” adı altında çalıştırılarak bütün sosyal haklardan mahrum bırakılması, sendikal hakların budanması vb. gibi işçiler aleyhine ağır bir süreç yaşanmaktadır.

Burjuvazi, 21. yüzyılda, işçi haklarında 1800’lerin başlarına dönmüş durumdadır. İşçi haklarından 200 yıl bir geriye gidiş sözkonusudur. Kapitalizm geliştikçe işçi hakları da ona koşut gelişmiyor ve tersi yönde bir gelişme gösteriyor. Bu gelişme biçimi kapitalizmin genel karakteristiğidir. Yoksullaşma ve hak gaspları sermaye birikimine ters oranda gelişir.

İşçi sınıfının kendi kurtuluşunu gerçekleştirecek temel talebi ise, kapitalizmin yıkılması ve sosyalizmin kurulmasıdır. Ancak bu, işçilerin –şimdilik- bilinçli olarak gündeme getirdiği bir talep değildir. İşçilerin çoğunluğu sosyalizm talebini bilinçli olarak gündeme getirdiklerinde devrim günleride kapıda demektir. Komünistler, işçilerin yukarıdaki taleplerinin yanında esas olarak sosyalizm bilincini vermesi gerekiyor. Ancak, yukarıdaki somut talepler savunulmadan soyut talepler işçiler açısından bir şey ifade etmeyecektir. 
 
Siyasi taleplerin başında sömürünün ortadan kalkması gelir. Kapitalist sisteme karşı, sömürüsüz bir sistem olan sosyalizmin savunulması ve gerçekleştirilmesi mücadelesi vardır. Komünistler, işçilerin sosyalizm talebini sahiplenmeleri için, işçilerin en geri taleplerine de sahip çıkmak zorundadırlar. 
 
İşçilerin devrim istemediği bir yerde sadece “tek yol devrim” demek ve bunu işçilerin şimdiki somut talebiymiş gibi sunmak ve buna göre eylem biçimleri geliştirmek, işçilerden uzaklaşmaktır. Kıdem tazminatların ortadan kaldırılmasına, taşeronluğa, mobbing uygulamalarına, işten atamalara, işsizliğe karşı çıkmadan, sosyalizm talebi canlı ve güncel bir talep haline getirilemez.
Sınıf hareketinin geri olduğu süreçlerde, en ileri eylem biçimini dile getirmek ve bu eylemi salt öncülerle gerçekleştirmek, öncünün adına hareket ettiği kitlelerden kopması demektir. Eylem biçimleri somut koşullara göre belirlenir. Öncünün öznel istemlerine göre değil.

Bu bağlamda 1 Mayıs 2017’de, sendikaların ve diğer kitle örgütlerinin ve ilerici (reformist) örgüt ve küçük burjuva partilerin İstanbul’da 1 Mayıs’ı Taksim yerine Bakırköy’de kutlamalarına karşı, bir çok örgütlerin ise Takism’de kutlamak istemleri, sorunu mücadele biçimlerinin belirleyen somut koşullar tartışmasına getirmiştir.

Sınıfla Birlikte Mücadele

Faşist hükümet, 1 Mayıs’ın Takism’de kutlamasına izin vermemiştir. Buna karşın, DİSK, KESK, TMMO, TTB vb. gibi sendika ve kitle örgütlerin yanında, HDP, HDK, Em, ÖDP gibi partilerin yanı sıra CHP istanbul İl örgütü’de 1 Mayıs’ı Bakırköy’de kutlamıştır.

Bakırköy’de kutlanan 1 Mayıs gösterilerine, büyük bir çoğunluğu işçi olan binlerce insan katılırken, Takism’deki korsan gösteriye birkaç yüz kişiyi geçmeyen devrimci işçi katılmıştır. Devrimcilerin, kitlelerin yoğun olarak katıldığı Bakırköy yerine çok az kitlenin katıldığı Takim’i seçmeleri, kendilerini kitlelerden soyutlama eylemi olarak ortaya çıkmıştır. Geniş yığınları, kendilerinin “reforumcu” dedikleri kesimlerle başbaşa bırakanların Taksim eylemleri, kendilerini kitlelerden uzaklaştırma olarak ortaya çıkmıştır.

Evet, Takism’de diretmek ve oraya çıkmak daha ilerici ve radikal bir eylem. Ancak, koşullar dikkate alınmadan her radikal eylemin devrimci olduğu söylenemez. Kitlelerden kopuk radikal “devrimci” eylemler, o somut anda küçük burjuva solculuğunun ötesine geçemez. Taksim eylemi de küçük burjuva solculuğu olarak oratak çıkmıştır. Bir avuç öncünün devletten intikam alması şekline dönüşmüştür.

Soyalistler, işçi sınıfından tecrit olmak istemiyorsa, kendi sosyalist sloganlarını işçilere duyurmak ve işçilerle daha yakın ilişki kurmak istiyorsa, işçilerin olduğu yerde olmalıdırlar. Oysa, Bakırköy’de işçiler ve emekçiler vardı. Burası, tamda sosyalist sloganların atılacağı, işçilere sosyalist propagandanın yapılacağı –bildiri ve pankartlarla- yer iken, kitlerden uzak, polisin kriminalize etmek istediği yerin seçilmesi, somut koşulların somut tahlili ve buna uygun mücadele biçimiyle ters bir ilişki içine girilmiştir.

Eğer, devlet, 1 Mayıs’ı bütünüyle yasaklasaydı, Taksim’de diretmek ve oraya çıkmak için mücadele etmek doğruydu. Çünkü, bu yasağın delinmesi ve devrimci iradenin ortaya konması gerekiyordu. Ancak, durum böyle değildi. Kitlelerin peşinde sürükleyenler, Bakırköy demişti. Sosyalistlerinde kitlelerin olduğu yerde, Bakırköy’de olması gerekirdi. “Düzenin icazeti altında” lafları, küçük burjuva solculuğun somut koşulları gözardı etmesinin bir dışa vurumudur. “Düzenin icazeti” parlamento seçimlerine katılma ya da işçi ücretlerinin artırılması mücadelesi içinde geçerlidir. İşçilerin ücretlerinin arttırılması vb. gibi ekonomik mücadelelerde reformist taktiklerdir, ama sosyalistler bu tür taktikleri geliştirmek ve işçilerin bu haklı taleplerini desteklemek zorundadırlar. Komünistler, mücadelelerini reformizmin sınırlarıyla sınırlamazlar, tersine mücadeleyi daha ileriye taşıyabilmek için, bu tür reformist mücadele biçimleri içinde devrimci bir rol oynarlar. 
 
Sendikaların ve diğer küçük burjuva reformist partilerin Taksim’de diretmemeleri elşetirilir ve teşhir edilir. Bu ayrı bir konu. Ama ortada, komünistlerin iradesi dışında somut bir durum gelişmiştir. Komünistler mücadele biçimlerini bu somut duruma göre belirlemek durumundadır. Devrimci durumun yüksek olduğu ve işçi sınıfının mücadelesinin ileri bir düzeyde olduğu bir süreçte Taksim’e çıkmamak “sağcılık” ve de “pasifizm” olur. İşçilerin ezici çoğunluğunun böyle bir talebinin olmadığı bir koşulda, “pasifizmi yıkacağız” anlayışıyla işçiler adına hareket etmek, sınıftan kopmayı da beraberinde getirir. Bu, işçileri nesne yerine koymaktır.

İşçilerin ekonomik demokratik taleplerini desteklemek, savunmak ve bu uğurda mücadele etmek reformizm değil, işçilerin kazanılması, örgütlenmesi ve bilinçlendirilmesi için gerekli mücadele aşamalarıdır. Bunun yanında, işçilere politik bilinci vermek ve düzeni her yönüyle teşhir ederek, bunları yaratan sistemin kapitalizm olduğunun propagandasını en üst seviyede yapmak ve onlara kurtuluş yolunun sosyalizm olduğunu göstermek, komünistlerin olmazsa olmaz temel görevleri arasındadır.

Komünistler, kitleler içinde çalışırken pedagojik bilgilerle de kitleye gidecek, ancak işçi sınıfının geneline yaklaşırken, elbette politik bilinci ve politik görevleri esas alacaktır. İşçi sınıfına politik bilinç ve görevleri götürmek, onların çok ilerisinde politik eylemlerle karşılık vermek değildir. Salt ekonomik-demokratik haklar için mücadele eden reformistler ile komünistleri ayrıştıran en önemli politik ayrım; temel sosyalist politikanın işçilere götürülmesinde yatar. En ileri politik eylemlerin içinde işçiler yer alabilmelidir.

Örneğin, Genel grev koşulları olmadan ve işçiler buna hazır olmadığı halde bu sloganı işçilere götürmek ve bunda diretmek solculuktur. Aynı şekilde, belli politik ya da işçilerin ekonomomik-demokratik haklar için genel grev koşulları varsa ve bunda başarı şansı büyükse, bu sloganı ileri sürmemek ise sağcılıktır.
Küçük burjuva solculuğu ile komünistleri ayrıştıran en önemli politik ayrım ise, kendini daha çok mücadele biçimlerinde gösterir. Küçük burjuva solculuğu kitlelerin ruh halini dikkate almadan örgütlü devrimci militanların ruh haline göre mücadele biçimleri belirler. Taksim’e çıkma olayı da bu politik yaklaşımın ürünüdür.

Reformizm işçi sınıfını sağa çekerken, küçük burjuva solculuğu da işçi sınıfından uzaklaşmayı beraberinde getirir. Çünkü küçük burjuva solculuğu için eylemin öznesi işçi değil kendisidir. 
 
Bazı durumlarda kitleler kazanamayacağı eyleme girebilir. Kitlelerin, ağır bir yenilgiyle sonuçlanacak eyleme kalkışması önelenmiyorsa, komünistler bu eylemin en önünde yer alırlar. Amaç, kitlelerin daha ağır yenilgi almasını önlemek ve yenilgi sonrası moral bozukluğunu azaltabilmektir. Bu tür eylemlere Bolşevikler1 sıkça tanıklık etmişlerdir. Ya da Marx’ın Paris Komüni için söyledikler... Komün’ün yenileceğini bildiği halde Marx, işçi sınıfının bu tarihsel kalkışmasını alkışlamış ve desteklemiştir.

Devrimlerin hazır reçetesi olmadığı gibi mücadele biçimlerinin de hazır reçetesi yoktur. Mücadele biçimleri somut koşulların somut tahlilinde ortaya çıkar. Koşulların tersi bir politika, kitleleri kazanmayı değil, kaybetmeyi koşullar. Devrimci radikallik, koşulların ruhuna uygun ve onu ileri taşıyacak bir rol oyanayabilirse devrimci bir rol oynar. 06.05.2017

***

1 Bkz. A. Y. Badeyev, Çarlık Dumasında Bolşevikler, Evrensel Basım Yayın 1999.